Tarihi Eser Ev Satın Almak Mantıklı mı? Getirisi ve Riskleri Rehberi
Tarihi eser ev satın almak yatırım için mantıklı mı? Sit alanı, restorasyon maliyetleri, kentsel dönüşüm ve arsa payı gibi tüm detayları bu kapsamlı rehberde öğrenin.
Tarihi Eser Ev Satın Almak Mantıklı mı? (Avantajları ve Riskleri)
Son yıllarda özellikle büyük şehirlerde tarihi evlere olan ilgi ciddi şekilde arttı. Özellikle İstanbul’un eski mahallelerinde bulunan tarihi yapılar hem yatırım hem de yaşam açısından farklı fırsatlar sunabiliyor. Ancak tarihi eser statüsündeki bir evi satın almak normal bir konut almaktan çok farklıdır.
Türkiye’de tarihi yapılar ve korunması gereken kültür varlıkları Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde korunur ve bu yapılar üzerinde yapılacak değişiklikler belirli izinlere bağlıdır.
Bu rehberde tarihi eser ev satın almanın avantajlarını, risklerini ve dikkat edilmesi gereken noktaları detaylı şekilde ele alıyoruz.
Tarihi Eser Ev Nedir?
Tarihi eser ev, mimari, kültürel veya tarihi değeri bulunan ve resmi olarak koruma altına alınmış yapılardır.
Bu yapılar Türkiye’de 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunur.
Genellikle üç farklı koruma derecesi bulunur:
1. derece tarihi eser
Yapının neredeyse hiçbir şekilde değiştirilmesine izin verilmez.
2. derece tarihi eser
Bazı sınırlı tadilatlara izin verilebilir.
3. derece tarihi eser
Restorasyon ve kullanım açısından daha esnek kurallar uygulanır.
Tarihi Eser Ev Almanın Avantajları
1. Yüksek Değer Artışı Potansiyeli
Tarihi evler genellikle şehrin en eski ve merkezi bölgelerinde bulunur. Bu bölgelerde yeni arsa üretimi mümkün olmadığı için zamanla değer artışı yaşanabilir.
İstanbul’da tarihi evlerin yatırım açısından değer kazandığı bazı bölgeler şunlardır:
-
Balat
-
Kuzguncuk
-
Cihangir
Bu bölgelerde restore edilmiş tarihi evler milyonlarca lira değerine ulaşabilmektedir.
2. Turizm ve Kiralama Geliri
Tarihi evler farklı amaçlarla kullanılabilir:
-
butik otel
-
günlük kiralık ev
-
kafe veya restoran
-
sanat galerisi
Turistik bölgelerde restore edilmiş bir tarihi ev ciddi kira getirisi sağlayabilir.
3. Nadir ve Özgün Yapılar
Modern apartmanların aksine tarihi evler mimari açıdan benzersizdir. Ahşap işçiliği, taş duvarlar ve eski mimari detaylar bu evleri özel kılar.
Bu nedenle bazı yatırımcılar tarihi evleri koleksiyon değeri olan gayrimenkul olarak görür.
Tarihi Eser Ev Almanın Dezavantajları
1. Tadilat ve Restorasyon İzinleri
Tarihi eser statüsündeki yapılarda yapılacak tüm değişiklikler için izin alınması gerekir.
Bu izinleri veren kurum:
Koruma Bölge Kurulu
Kurul onayı olmadan şu işlemler yapılamaz:
-
pencere değişimi
-
duvar yıkımı
-
çatı yenileme
-
dış cephe değişimi
Bu durum tadilat sürecini uzatabilir.
2. Yüksek Restorasyon Maliyetleri
Tarihi evlerde restorasyon maliyetleri oldukça yüksek olabilir.
Bunun sebepleri:
-
orijinal malzeme kullanma zorunluluğu
-
mimari restorasyon projeleri
-
uzman ustalarla çalışma gerekliliği
Bazı durumlarda restorasyon maliyeti evin satın alma fiyatının yarısına kadar çıkabilir.
3. Kentsel Dönüşüm İmkanı Olmayabilir
Birçok tarihi eser bina kentsel dönüşüm kapsamına girmez.
Bu nedenle:
-
bina yeniden yapılamaz
-
kat sayısı arttırılamaz
-
imar avantajı oluşmaz
Bu durum yatırım beklentisini sınırlayabilir.
Tarihi Eser Ev Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Sit Alanı Durumu
Ev satın almadan önce mutlaka şu bilgiler araştırılmalıdır:
-
sit alanı olup olmadığı
-
koruma derecesi
-
restorasyon geçmişi
Bu bilgiler genellikle belediyeler veya ilgili kurumlar tarafından sağlanır. İstanbul’da bu tür bilgiler için başvurulabilecek kurumlardan biri:
İstanbul Büyükşehir Belediyesi
Tapu Durumu
Tarihi evlerde sık karşılaşılan tapu türleri:
-
kat mülkiyeti
-
kat irtifakı
-
hisseli tapu
Hisseli tapu durumunda mülkün tamamına sahip olmayabilirsiniz.
Arsa Payı
Gayrimenkul yatırımında en önemli unsurlardan biri arsa payıdır.
Arsa payı yüksek olan bir evin gelecekteki değeri daha yüksek olabilir.
Tarihi Eser Ev Yatırımı Kimler İçin Uygun?
Şu durumlarda tarihi ev almak mantıklı olabilir:
✔ turistik bölgede ise
✔ restorasyon yapılabilecek durumdaysa
✔ arsa payı yüksekse
✔ 3. derece sit alanındaysa
Şu durumlarda riskli olabilir:
✘ çok yıkık durumdaysa
✘ 1. derece tarihi eser ise
✘ çok hisseli tapu varsa
✘ restorasyon maliyeti çok yüksekse
Sonuç
Tarihi eser ev satın almak doğru analiz yapılırsa hem değer artışı hem de turizm geliri açısından avantajlı bir yatırım olabilir. Ancak restorasyon maliyetleri, izin süreçleri ve kullanım kısıtlamaları mutlaka detaylı şekilde araştırılmalıdır.
Bu nedenle satın almadan önce şu üç konu mutlaka incelenmelidir:
-
sit alanı durumu
-
tapu ve arsa payı
-
restorasyon maliyeti

Yorumlar
Yorum Gönder